top of page

วิวัฒนาการนั่งร้าน (The Evolution of Scaffolding)

Updated: May 13, 2023


ปัจจุบันนี้ นั่งร้านที่ทำจากวัสดุเหล็กและอลูมิเนียมมีอิทธิพลเป็นอย่างมากกับงานก่อสร้าง หากเปรียบเทียบกับเมื่อก่อนนั้นมีเพียงแค่นั่งร้านไม้หรือไม้ไผ่เท่านั้นที่เป็นอุปกรณ์ที่ช่วยให้งานก่อสร้างง่ายขึ้น


นั่งร้านในสมัยโบราณ (Scaffolding in Ancient Times)

นั่งร้านยังใช้กันอย่างแพร่หลายในโลกยุคโบราณ แต่ยังมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ทั้งหลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษรและหลักฐานที่ไม่เป็นลายลักษณ์อักษรอีกมากมายที่อธิบายเหตุการณ์การใช้นั่งร้านในอดีต

ภาพวาดโบราณที่แสดงการใช้อุปกรณ์นั่งร้านบนผนังถ้ำ


เป็นเรื่องที่น่าเหลือเชื่อ แต่มีการพบหลักฐานเรื่องราวของการใช้นั่งร้านไม้ของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่ปรากฏบนรอยวาดผนังถ้ำ อาจสันนิษฐานได้ว่าอุปกรณ์นั่งร้านได้ถูกใช้กันมาอย่างช้านาน

ภาพวาดการใช้อุปกรณ์นั่งร้านในสมัยโบราณ


งานศิลปะ Berlin Foundry Cup แสดงให้เห็นถึงนั่งร้านในยุคกรีกโบราณ (ต้นศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสต์ศักราช) ชาวอียิปต์ ชาวนูเบียน และชาวจีนยังถูกบันทึกว่าใช้โครงสร้างคล้ายนั่งร้านเพื่อสร้างอาคารสูง นั่งร้านในยุคแรกทำด้วยไม้และยึดด้วยเงื่อนเชือก


มีแนวคิดมากมายเกี่ยวกับการก่อสร้างปิรามิดแห่งอียิปต์ แต่มีทฤษฏีหนึ่งกล่าวว่าชาวอียิปต์ใช้นั่งร้านเพื่อขนส่งบล็อกหนักขึ้นไปบนสุดของโครงสร้างในระหว่างกระบวนการสร้าง ในช่วงเวลานี้ นั่งร้านที่พวกเขาใช้จะต้องผลิตจากไม้ และด้วยเหตุนี้ การขนส่งจึงค่อนข้างง่าย สิ่งนี้จะทำให้เป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับคนงานก่อสร้างในการเลื่อนพีระมิดขึ้นไปอีกเมื่อวางบล็อกชิ้นต่อไป เฮโรโดตุส นักประวัติศาสตร์ชาวกรีกที่มีชื่อเสียงได้บรรยายว่าชาวอียิปต์ใช้นั่งร้านเพื่อสร้างปิรามิดขั้นบันไดของอียิปต์อย่างไร เขาสังเกตเห็นว่าชาวอียิปต์ใช้นั่งร้านเบาเป็นเครื่องมือในการยกบล็อกหนักขึ้นจากขั้นหนึ่งไปอีกขั้นหนึ่ง โครงนั่งร้านของพวกเขาตั้งใจให้มีน้ำหนักเบาเพื่อให้สามารถเคลื่อนย้ายตรงไปยังขั้นตอนต่อไปได้อย่างง่ายดาย เพื่อให้บล็อกสามารถเคลื่อนย้ายได้สูงขึ้นและสูงขึ้น


นั่งร้านในยุคสมัยเก่า (Scaffolding in The Older Age)

อย่างไรก็ตาม ไม้ก็ยังคงเป็นวัสดุที่ถูกใช้เป็นนั่งร้านมากที่สุดในหลายสหัสวรรษที่ผ่านมา วัสดุเหล็กถูกใช้งานในด้านอุตสาหกรรมเป็นหลักเท่านั้น ยังไม่มีการใช้เหล็กเป็นอุปกรณ์นั่งร้านกันมากนัก นั่งร้านไม้และนั่งร้านไม้ไผ่จึงมีอิทธิพลต่องานก่อสร้างเป็นอย่างมาก มีตัวอย่างการใช้นั่งร้านไม้และนั่งร้านไม้ไผ่ในอดีตที่เป็นตัวแปรสำคัญที่ทำให้เกิดผลงานอันทรงคุณค่าทางด้านงานศิลปะและวัฒนธรรม รวมไปถึงสิ่งก่อสร้างอื่นๆมากมาย ที่ได้ปรากฏความวิจิตรในปัจจุบัน



นั่งร้านในยุคสมัยใหม่ (Scaffolding in The Modern Age)


จนถึงศตวรรษที่ 20 นั่งร้านค่อนข้างสุ่มเสี่ยง และมีขนาดและวัสดุที่แตกต่างกันอย่างมาก พี่น้อง แดเนียล พาล์มเมอร์ โจนส์ (Daniel Palmer Jones) และเดวิด เฮนรี โจนส์ (David Henry Jones) ดำเนินการครั้งใหญ่เพื่อปฏิวัตินั่งร้านเพื่อให้มีความปลอดภัย แข็งแกร่ง และคุ้มค่ากว่าที่เคยเป็นมา พวกเขาช่วยสร้างมาตรฐานชิ้นส่วน เพื่อให้ผู้สร้างสามารถแลกเปลี่ยนชิ้นส่วนได้ง่ายขึ้น


พระราชวังบักกิงแฮมสร้างใหม่ในปี พ.ศ. 2456 ภายใต้นั่งร้านของ Patent Rapid


สิ่งประดิษฐ์ที่มีชื่อเสียงที่สุดของ David Henry Jones คือ "Scaffixer" ซึ่งเปลี่ยนวิธีการยึดนั่งร้านเข้าด้วยกันอย่างสิ้นเชิง เป็นโครงสร้างการยึดนั่งร้านที่ปลอดภัยมากกว่าการใช้เชือก บริษัทนั่งร้านของพี่น้องได้รับการว่าจ้างให้ทำงานบูรณะพระราชวังบักกิงแฮมในปี พ.ศ. 2456 ดังนั้น วิธีการใหม่ๆ ที่พวกเขาใช้จึงได้รับความสนใจจากคนทั่วโลกชาติ


ในปี พ.ศ. 2462 แดเนียล พาล์มเมอร์ โจนส์ (Daniel Palmer Jones) ได้เปิดตัวอุปกรณ์ที่เขาเรียกว่า "Universal Coupler" อุปกรณ์เชื่อมต่อนี้สามารถใช้กับโครงนั่งร้านที่แตกต่างกันหลายร้อยชิ้นเพื่อให้สามารถสับเปลี่ยนชิ้นส่วนต่างๆ ได้ ซึ่งหมายความว่าง่ายกว่ามากในการสร้างนั่งร้านที่เหมาะสมสำหรับโครงการโดยใช้ชิ้นส่วนนั่งร้านมาตรฐาน


พี่น้องยังแนะนำท่อเหล็กท่อแทนท่อนซุง นั่งร้านเหล็กแข็งแรงและมีโอกาสพังน้อยกว่านั่งร้านไม้ เนื่องจากเหล็กมีลักษณะเป็นท่อ จึงมีน้ำหนักน้อยกว่าไม้บางชิ้นที่เคยใช้ พวกเขายังเป็นผู้บุกเบิกแนวคิดของการค้ำยันในแนวทแยงเพื่อปรับปรุงความมั่นคงของโครงสร้าง แนวคิดของพี่น้องตระกูลโจนส์ประสบความสำเร็จอย่างมากในอังกฤษจนส่งออกไปทั่วโลก


ขณะนี้นั่งร้านในยุโรปอยู่ภายใต้กฎระเบียบของสหภาพยุโรป มาตรฐานเหล่านี้ได้รับการออกแบบมาเพื่อให้แน่ใจว่านั่งร้านทั้งหมดที่ใช้ในสหภาพยุโรปนั้นถูกสร้างขึ้นอย่างเหมาะสมโดยใช้มาตรการป้องกันความปลอดภัยที่เพียงพอ สิ่งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ประชาชนและพนักงานปลอดภัยเมื่ออยู่รอบ ๆ โครงสร้างเหล่านี้


แม้ว่าเหล็กท่อจะยังคงใช้กันอย่างแพร่หลาย แต่ก็มีการแนะนำวัสดุใหม่ เหล็กกล้าและอะลูมิเนียมน้ำหนักเบาได้รับการพัฒนาเพื่อให้ตั้งนั่งร้านได้ง่ายยิ่งขึ้น ในขณะที่ยังคงความแข็งแรงของแกนกลางไว้ วัสดุคอมโพสิตบางชนิด (เช่น ใยแก้วที่มีไนลอนหรือโพลีเอสเตอร์เมทริกซ์) ก็ถูกนำมาใช้เช่นกัน แม้ว่าจะมีราคาแพงกว่าในการผลิตมากกว่าเสาเหล็กหรืออะลูมิเนียมก็ตาม โดยปกติจะใช้โครงคอมโพสิตในสถานการณ์ที่โครงโลหะไม่เหมาะสม เช่น หากต้องสร้างนั่งร้านใกล้กับสายไฟเหนือศีรษะซึ่งไม่สามารถแยกได้อย่างปลอดภัย กรอบคอมโพสิตจะช่วยลดความเสี่ยงของไฟฟ้าช็อตในสถานการณ์เหล่านี้


โลกเริ่มมีเทคโนโลยีที่พัฒนามากขึ้น อุปกรณ์นั่งร้านจึงได้ถูกพัฒนาและเปลี่ยนแปลงเรื่อยมา ไม่ใช่เพียงส่วนวัสดุของนั่งร้านที่ถูกพัฒนาเท่านั้น ยังมีส่วนประกอบของนั่งร้าน คุณภาพของนั่งร้าน ระบบที่ง่ายต่อการจัดการนั่งร้านที่ถูกพัฒนาอีกด้วยเช่นกัน รวมไปถึงความปลอดภัยในด้านของการทำงาน ทุกส่วนที่กล่าวมานั้นล้วนจัดอยู่นวัตกรรมนั่งร้านสมัยใหม่ อย่างไรก็ตาม นวัตกรรมทุกอย่างควรมีความหลากหลาย ประสิทธิภาพและปลอดภัยที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ เหล็กจึงเป็นวัสดุหลักที่ถูกใช้เป็นนั่งร้านกันมากขึ้นเนื่องจากเป็นนวัตกรรมยุคสมัยใหม่ที่มีคุณภาพและประสิทธิภาพต่อวงการงานก่อสร้าง กล่าวได้ว่า นั่งร้านที่เป็นวัสดุเหล็กเป็นนวัตกรรมยุคใหม่ที่มีอิทธิพลต่อวงการก่อสร้างและเป็นอุปกรณ์ทุ่นแรงเป็นอย่างมาก นั่งร้านเหล็กจึงกลายเป็นอุปกรณ์สำคัญที่ทำให้งานก่อสร้างเป็นเรื่องที่ง่าย มีความมั่นคง ปลอดภัยสูง มีประสิทธิภาพกว่านั่งร้านไม้ ข้อดีข้างต้นทำให้นั่งร้านเหล็กถูกใช้กันอย่างแพร่หลายจนถึงทุกวันนี้



ตัวอย่างการใช้นั่งร้านไม้และนั่งร้านในอดีต

(Examples of Using The Wooden Scaffolding and The Bamboo Scaffolding in The Past)


1) การใช้นั่งร้านไม้ไผ่ในงานแกะสลักหินผาและงานบูรณะปราสาทหินเก่า ประเทศกัมพูชา

ภาพการใช้งานนั่งร้านไม้ไผ่เเกะสลักภูเขา ประเทศกัมพูชา

การใช้นั่งร้านไม้ไผ่ที่ถูกใช้เพื่อแกะสลักพระพุทธรูปองค์ใหญ่ในภูเขาพระตะบองประเทศกัมพูชา เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่นิยมของนักท่องเที่ยวมาชมการแกะสลักภูเขาขนาดใหญ่ที่มีกลิ่นอายผสมผสานวัฒนธรรมขอมโบราณในบริเวณวัดวาอารามเก่าแก่ย่านพระตะบอง

ภาพการใช้งานนั่งร้านไม้ไผ่บูรณะปราสาทนครธม ประเทศกัมพูชา

การใช้นั่งร้านไม้ไผ่ในงานบริเวณพื้นที่บูรณะประตูตาคาบ ของปราสาทนครธม ในอุทยานโบราณคดีอังกอร์ จังหวัดเสียมราฐ ทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศกัมพูชา ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกขององค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรม แห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) เมื่อปี 2535


2) การใช้นั่งร้านไม้ในการสร้างอนุสาวรีย์เทพีเสรีภาพ ประเทศฝรั่งเศส

งานก่อสร้างอนุสรณ์สถานแห่งเสรีภาพขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2417 โดยใช้มารดาของเขาเป็นนางแบบ เริ่มแรกทำรูปจำลองด้วยปูนปลาสเตอร์สูง 9 ฟุต 1 รูป และสูง 36 ฟุต อีก 1 รูป ในที่สุดก็สามารถกำหนดสัดส่วนของเทพีแห่งเสรีภาพได้ แล้วก่อสร้างขึ้นด้วยโลหะผสมทองแดงกับเหล็กเพื่อความแข็งแกร่ง การวางแผนดำเนินการโครงการนี้ อยู่ในความอำนวยการของนายกุสตาฟไอเฟล ซึ่งเป็นวิศวกรชาวฝรั่งเศสผู้ก่อสร้างหอไอเฟล

นั่งร้านไม้ถูกใช้ในการก่อสร้างอนุสาวรีย์เทพีเสรีภาพ เมื่อปี พ.ศ. 2417 - พ.ศ.2428


การใช้นั่งร้านไม้ประกอบรูปปั้นจำลองอนุสาวรีย์เทพีเสรีภาพซึ่งถูกสร้างและจัดแสดงขึ้นครั้งแรก ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ในสภาพที่เสร็จสมบูรณ์แบบ รูปปั้นนี้แสดงอยู่ในปารีสจนถึงปี พ.ศ. 2428 และได้ถูกส่งต่อให้สหรัฐอเมริกาอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2429 สืบมา


3) การใช้นั่งร้านไม้ในการสร้างพระที่นั่งอนันตสมาคมในสมัยรัชกาลที่ 5 ประเทศประเทศไทย

ภาพถ่ายเก่าพระที่นั่งอนันตสมาคมขณะดำเนินการก่อสร้างระหว่าง พ.ศ. 2450 – 2459 เผยแพร่ภาพโดย ผศ.ดร. พีรศรี โพวาทอง

คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาฯ ภาพทั้งหมดจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร


การใช้นั่งร้านไม้ก่อสร้างพระที่นั่งอนันตสมาคมโดยดำเนินการก่อสร้างระหว่าง พ.ศ. 2450 – 2459 โดย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระที่นั่งภายในพระราชวังดุสิต โดยตั้งอยู่ในทางด้านทิศตะวันออกของพระที่นั่งอัมพรสถาน เพื่อใช้เป็นสถานที่เสด็จออกมหาสมาคม พระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงวางศิลาฤกษ์ในวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2451 พร้อมทั้งพระราชทานชื่อพระที่นั่งว่า พระที่นั่งอนันตสมาคม


4) การใช้นั่งร้านไม้ในการบูรณะเทวาลัยเอกัมพเรศวร (Ekambareswara Temple) ประเทศอินเดีย

กาญจีปุรัม (Kanchipuram) เป็นเมืองท่องเที่ยวอีกหนึ่งแห่งของรัฐทมิฬนาฑู เมืองที่ได้รับขนานนามว่าเป็น "นครพันวัด"


การใช้นั่งร้านไม้ในการบูรณะเทวาลัยเอกัมพเรศวร (Ekambareswara Temple) เป็นเทวาลัยมีขนาดใหญ่ที่สุดในแขว้นกาญจีปุรัมตอนใต้ของอินเดีย วัดกาญจี ไกรลาสนาถ ถูกสร้างขึ้นในช่วงสมัยราชวงศ์ปัลลวะ ในช่วงศตวรรษที่ 6-8 ซึ่งถือเป็นช่วงที่รุ่งเรืองที่สุด


4) การใช้นั่งร้านไม้ไผ่รีโนเวทตึก ประเทศฮ่องกง

นั่งร้านไม้ไผ่ Protection ด้วยผ้าขาวบางถูกใช้เพื่อรีโนเวทตึก


การใช้นั่งร้านไม้ไผ่รีโนเวทตึกแห่งหนึ่งใจกลางเมืองฮ่องกง เกาะฮ่องกง สถานที่ขึ้นชื่อว่าราคาอสังหาฯ มีมูลค่าแพงอันดับต้นๆ ของโลก เนื่องจากพื้นที่เป็นเกาะค่อนข้างแคบและจำกัดยากต่อการขยาย การก่อสร้างที่อยู่อาศัยจึงออกมาเป็นตึกอพาร์ทเม้นท์เบียดชิดกันเพื่อรองรับกับประชากรที่อาศัยอยู่กันอย่างหนาแน่น

ปัจจุบันยังคงใช้นั่งร้านไม้ไผ่ในบางพื้นที่ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และอินเดีย แม้ว่าปกติแล้วจะมีมาตรการป้องกันเป็นพิเศษเพื่อปรับปรุงความปลอดภัย นักท่องเที่ยวต่างชาติจำนวนมากประหลาดใจกับอาคารใจกลางเมืองในฮ่องกงซึ่งปกคลุมไปด้วยนั่งร้านประเภทนี้ ผู้สร้างบางคนแนะนำว่านั่งร้านแบบนี้เหมาะกับพื้นที่ที่อาจโดนแผ่นดินไหวมากกว่า



ตัวอย่างการใช้นั่งร้านสมัยใหม่ในอดีต

(Examples of Using The Modern Scaffolding in The Past)


1) การใช้นั่งร้านสร้างรูปปั้นพระเยซูแห่งใหม่ สูงอันดับ 3 ของโลก ประเทศบราซิล


การใช้นั่งร้านสร้างรูปปั้นส่วนรูปปั้นพระเยซูแห่งใหม่ ถูกสร้างขึ้นที่ เมืองเอนคันตาโด รัฐรีโอกรันดีโดซูล ทางตอนใต้ของประเทศบราซิล คาดจะเป็นรูปปั้นประเยซูที่มีความสูงมากที่สุดเป็นอันดับที่ 3 ของโลก เป็นรองเพียงแค่รูปปั้นพระเยซู บนเกาะสุลาเวสีของอินโดนีเซีย (ความสูงรวมฐาน 52.55 เมตร) และรูปปั้นพระเซูในโปแลนด์ (ความสูงรวมฐาน 52.50 เมตร) ก่อสร้างตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562


2) การใช้นั่งร้านสร้างรูปปั้น Motherland Calls ประเทศรัสเซีย

อนุสรณ์สถาน Motherland Calls สร้างขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่การต่อสู้เพื่อความสูงที่สตาลินกราดกินเวลา 200

รูปภาพการทำความสะอาดอนุสรณ์สถาน Motherland Calls, โวลโกกราด, รัสเซีย, 2562


การใช้นั่งร้านในการก่อสร้างอนุสรณ์สถาน Motherland Calls ประเทศรัสเซีย ในเมื่อปี พ.ศ. 2502 และแล้วเสร็จในปีพ.ศ. 2510 ในช่วงเวลาของการสร้างประติมากรรมเป็นรูปปั้นที่สูงที่สุดในโลก และได้มีการบูรณะอนุสาวรีย์ อนุสรณ์สถาน Motherland Calls ครั้งใหญ่สองครั้งคือ ในปี พ.ศ. 2515 และ พ.ศ. 2529 โดยเฉพาะในปี พ.ศ. 2515 ได้มีการนำดาบด้วยโครงสร้างแอโรไดนามิกที่สามารถรองรับความผันผวนของลมได้มาแทนที่ดาบเล่มแรกที่หล่อจากเหล็กกล้าด้านบนหุ้มด้วยแผ่นไททาเนียมที่ไม่มีความทนต่อฝนฟ้าคะนอง จนล่าสุดได้มีการนำนั่งร้านเพื่อทำความสะอาดอนุสรณ์สถาน Motherland Calls ขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2562


3) การใช้นั่งร้านสร้างอาคารโอเปร่าเฮาส์ เมืองซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย


ภาพถ่ายประวัติศาสตร์การสร้างซิดนีย์โอเปร่าเฮาส์ พ.ศ. 2502-2516

การใช้นั่งร้านสร้างโรงอุปรากรซิดนีย์ หรือ อาคารซิดนีย์โอเปร่าเฮาส์ (Sydney Opera House) เป็นหนึ่งในสถานที่สำคัญที่สุดของประเทศออสเตรเลียและนักท่องเที่ยวต้องไปเยี่ยมชมอีกแห่งหนึ่งในยุคปัจจุบัน จัดเป็นหนึ่งในสิ่งก่อสร้างที่มหัศจรรย์ที่รู้จักกันดีทั่วโลก ถูกสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2504 เสร็จสิ้นเมื่อปี พ.ศ. 2516 และเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2550 องค์การยูเนสโกได้รับลงทะเบียนให้โรงอุปรากรซิดนีย์เป็นมรดกโลก


4) การใช้นั่งร้านสร้างศาลกรุงบรัสเซลส์ ประเทศเบลเยียม

ภาพ Brussels Palace of Justice หรือ Court of Laws ที่กำลังปรับปรุงใหม่ ในปี พ.ศ. 2562


การใช้นั่งร้านบูรณะศาลกรุงบรัสเซลส์หรือที่เรียกว่าศาลกฎหมายกรุงบรัสเซลส์ เป็นอาคารที่สำคัญที่สุดในเบลเยียมและเป็นศาลที่ใหญ่ที่สุดในโลกถูกสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 1944 - พ.ศ. 2260 ศาลาว่าการแห่งนี้ได้ผ่านการบูรณะครั้งใหญ่มาหลายครั้งตั้งแต่ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 ต่อเนื่องมา


เรียบเรียงโดย : Suttirak Srilert

เพยแพร่โดย: บริษัท แสงใส คอนสตรัคชั่น จำกัด (SSC)




อ้างอิง (References)


STATUE OF LIBERTY (2010). STATUE OF LIBERTY VISIT - Statue of Liberty NATIONAL MONUMENT. Guidebook 1940. STATUE OF LIBERTY.com

Travelthaiza (2012).เมืองกาญจีปุรัม เสน่ห์นครพันวัดแห่งรัฐทมิฬนาฑู. เที่ยวต่างประเทศ. Thaiza.com.

Juone (2015). ชวนเที่ยว...อียิปต์ : แบกเป้ลุยเดี่ยวเที่ยวอียิปต์ : กำเนิดปิรามิดแห่งอียิปต์ (The First Pyramid). Pantip.com

Gtt (2015). เมืองกาญจีปุรัม เสน่ห์ “นครพันวัด” นครศักดิ์สิทธิ์ของอินเดีย. gotogethertravel.com

LS Learning (2016). HISTORY OF SCAFFOLDING. LS Learning website. UK. Lsnlearning.org.uk

Nina Azzarello (2017). density by drone: andy yeung highlights claustrophobic living in hong kong. designboom.com

GBM (2018). Construction scaffoldings: Ranging from neolithic “painters” to oil drilling platforms: the development of scaffoldings - GBM makes scaffoldings suitable for any purpose. Even away from the worksite. GBM Building props and scaffolding. Italy.

C. Mattusch (2019). The Berlin Foundry Cup: The Casting of Greek Bronze Statuary in the Early Fifth Century BC. AJA 84 (1980) 435-44; CVA. Germany, Berlin 2: pl. 72.1-2, 73.1-4, 76.4, 126.5.

DH Scaffold Services Limited (2019). A BRIEF HISTORY OF SCAFFOLDING. DH Scaffold Services Ltd. UK.

Seo (2019). A BRIEF HISTORY OF SCAFFOLDING. Dhscaffold Services Limited. UK. Dhscaffoldservices.co.uk

RUSSIA BEYOND (2019). Giant Motherland Calls monument gets an EPIC facelift (PHOTOS). Russia Beyond website. rbth.com

Mamaev Kurgan (2019). Post Soviet visual-The Motherland Calls monument restoration. Volgograd, Russia. Facebookpost.

Mamaev Kurgan (2019). มาตุภูมิคืออะไร รูปปั้น "Motherland Calls!", Volgograd, Russia. TThestrip.com

Rare Historical Photos (2019). The construction of Sydney Opera House through historical photographs, 1959-1973. rarehistoricalphotos.com

CW (2020). The History of Scaffolding. CAL-WEST RENTALS website. UK.

Alan Bell (2020). Prehistoric Art DISCUSSION POINT. Slide 13.

CW (2020). The History of Scaffolding. ENTAL BLOG. CAL-WEST RENTALS. San Francisco. Northern California. USA.

BBC (2021). New Christ statue in Brazil's Encantado to be taller than Rio's. bbc.com

กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม (2022). ภาพเก่าเล่าอดีต ถึงฐานราก “พระที่นั่งอนันตสมาคม” ระหว่างการก่อสร้าง. ภาพเก่าเล่าตำนาน. ศิลปวัฒนธรรม. Silpa-mag.com.

Calwestrentals.com

เดลินิวส์ (2023). กัมพูชาพบหินแกะสลัก “นางอัปสรา” จากศตวรรษที่ 12 ในนครธม. สำนักข่าวออนไลน์ เดลินิวส์.

Michel Maher (2023). Rith's Adventures & Tours Cambodia. Tripadvisor.com



32 views0 comments

Comments


bottom of page